İçeriğe geç
Umrede Hasta Olmamak İçin Sağlık Rehberi

Umrede Hasta Olmamak İçin Sağlık Rehberi

Umrede hastalanmanın tek bir sebebi yok; birden fazla etken birlikte çalışır. Dünyanın onlarca ülkesinden gelen kalabalıkla aynı havayı, aynı kapı kollarını ve aynı saf düzenini paylaşırsınız. Üstüne uykusuzluk, uzun yürüyüşler, dışarıdaki sıcak ve içerideki klima eklenince bağışıklık zorlanır. Riski tamamen ortadan kaldıran bir yöntem yok, ama ihtimali düşüren ve hastalanıldığında kaybedilen vakti kısaltan bir hazırlık var.

Bir sınır baştan çizilsin: ilaç seçimi ve dozu yalnızca sizi tanıyan hekimin kararıdır. Size düşen, hangi başlıklarda hazırlık yapılması gerektiğini yola çıkmadan bilmek.

Umrede Neden Bu Kadar Çok Kişi Hastalanıyor?

Kafilelerde sık dile getirilen şikayetler üst solunum yolu kaynaklıdır. Boğaz ağrısı, öksürük, burun akıntısı, ses kısıklığı. Kapalı ve kalabalık mekanlarda uzun süre kalmak bu etkenlerin yayılmasını kolaylaştırır; hem havada asılı kalan damlacıklar hem de ortak dokunulan yüzeyler rol oynar. Havalimanı, uçak, otobüs transferi, otel lobisi, mescit avlusu. Yolculuk boyunca bunların hepsinden defalarca geçersiniz.

Sıcaklık farkı da işin içinde. Dışarısı kavurucu, otel odası ve mescit klimalıdır; terli bedenle soğuk havaya girip çıkmayı günde birkaç kez tekrarlarsınız. Terli haldeyken klimanın önünde oturmak ve klimayı doğrudan yüze bakacak şekilde açık bırakıp uyumak, kafilelerde sık şikayet doğuran alışkanlıklar arasında. Odaya girer girmez klimayı en düşük dereceye çekmek yerine sıcaklığı kademeli düşürmek, en azından bu tarafı kolaylaştırır.

Yorgunluk da birikir. Uyku düzeni değişir, gece namazları eklenir, gündüz de programa yetişilir. Yorgun bir bedenin enfeksiyona direncinin düşmesi beklenen bir şeydir, dolayısıyla program ilerledikçe dinlenme aralıklarını kısmak yerine korumak gerekir. Öğle sıcağında odaya çekilip bir saat uzanmak, akşam programını ayakta tamamlamayı kolaylaştırır.

Gece sıcaklıklarını da hesaba katın. Gündüz kavuran bir günün ardından gece belirgin biçimde serinleyebilir, ihramlıyken ya da açık alanda beklerken üşümek şaşırtıcı olmaz. İnce bir üst katman ya da omuza atılacak bir örtü valizde neredeyse hiç yer kaplamaz, buna karşılık çok işe yarar.

Süre ve oda tipi riski nasıl değiştiriyor?

Kalabalıkla temas ne kadar uzun sürerse ihtimal o kadar artar. Yayındaki 14 günlük programlarda gece dağılımı 11 gece Mekke, 2 gece Medine şeklindedir; 7 günlük programlarda 4 gece Mekke, 2 gece Medine olur. Yani iki hafta kalan biri, bir haftalık programa göre kalabalıkta belirgin şekilde daha fazla vakit geçirir. Bu, uzun programdan kaçının demek değil. Yalnızca bağışıklığı zayıf ya da kronik rahatsızlığı olan biri için süre, fiyattan önce düşünülmesi gereken bir başlıktır.

Aynı mantık odada da işler. Dörtlü odada dört kişi aynı havayı paylaşır; biri hastalanırsa diğer üçü aynı odada uyumaya devam eder. Turlarımızda üçlü odaya geçmek dörtlüye göre kişi başı 50 dolar civarı, ikili odaya geçmek 100 dolar civarı fark eder. Tek kişilik odadaki sıçrama çok daha büyüktür, dörtlü odaya göre 500 ile 1.250 dolar arasında değişir. Yaşlı bir yakınınızla gidiyorsanız ikili odaya geçmenin maliyeti, dönüşte hastalıkla uğraşmanın maliyetinin yanında küçük kalabilir. Farkların tura göre nasıl değiştiğini umre oda tipleri ve fiyat farkları yazısında tek tek gösterdik.

Yola Çıkmadan Önce Halledilecekler

Sağlık hazırlığı son haftaya sıkışmaz. Doktor kontrolü, aşı ve reçete yenileme işlemleri hem randevu hem süre ister.

Kronik bir rahatsızlığınız varsa yola çıkmadan önce takip eden hekiminize gideceğinizi söyleyin. Bütün yolculuğu karşılayacak, üstüne birkaç günlük yedeği olan ilaç miktarını hesaplatın. Uçuş gecikmesi ya da program değişikliği ihtimali için o yedek gerekir. Kullandığınız ilaçların etken madde adlarını, tanınızı ve varsa alerjilerinizi tek sayfaya yazdırın; yabancı bir hekimin karşısında bu sayfa tarif etmeye çalışmaktan çok daha hızlı iş görür. Aynı sayfanın bir fotoğrafını telefonunuza da çekin, kağıt kaybolursa elinizde kalsın.

Diş kontrolünü de bu listeye ekleyin. Yolculuk sırasında başlayan bir diş ağrısının orada çözülmesi zordur ve bütün programı gölgeler.

Aşı tarafında zorunluluk kapsamı ve geçerlilik süreleri dönemsel olarak değişiyor, o yüzden eski bir listeye güvenmeyin. Güncel durumu umre aşısı ve meningokok aşı rehberi yazımızdan takip edin, kayıt sırasında da danışmanınıza teyit ettirin. Aşının zamanlaması da önemli olabilir; kaç gün önce yaptırmanız gerektiğini danışmanınızdan ve resmî kaynaktan teyit edin, son güne bırakmayın.

Fiziksel hazırlığı çoğu kişi atlar. Umre, tahmin ettiğinizden çok daha fazla yürüme demektir. Tavaf, sa'y, otel ile Harem arası gidiş gelişler ve ziyaret programı üst üste binince ayaklar ilk teslim olan yer olur. Kalkıştan birkaç hafta önce günlük yürüyüş alışkanlığı edinmek ve yolculukta giyeceğiniz ayakkabıyı evde ayağa alıştırmak, orada su toplaması ve diz ağrısıyla uğraşma ihtimalini gerçekten azaltır. Hazırlığın diğer başlıkları için umreye gitmeden önce yapılması gerekenler listesine bakabilirsiniz.

İlaç Çantasını Kurma Mantığı

İlaç çantası, eczaneden rastgele kutu toplamak değildir. Kategori kategori düşünüp her kategorinin içini doktorunuza doldurtmak daha sağlıklı bir yol. Kabaca beş başlık çıkıyor.

  • Düzenli kullandığınız reçeteli ilaçlar. Bunlar pazarlık konusu değildir, eksiksiz gider.
  • Ateş ve ağrı için hekiminizin size uygun gördüğü seçenek.
  • Soğuk algınlığı ve boğaz şikayetlerine yönelik olanlar.
  • Sindirim tarafı: ishal, mide bulantısı ve hazımsızlık.
  • İlaç bile sayılmayan ama sık ihtiyaç duyulan grup: yara bandı, antiseptik, su toplamasına karşı bant, güneş kremi, dudak kremi.

Bir de eczaneden hazır alınabilen ağızdan sıvı takviyesi poşetleri var. Sıcakta terleyerek kaybedilen sadece su değil, tuz ve mineraldir. Bu poşetler valizde yer kaplamaz ve ishal ya da aşırı terleme durumunda işinizi görür. Alıp almayacağınızı yine eczacınıza ya da doktorunuza sorun.

Antibiyotiği kendi kararınızla çantaya koymayın. Reçetesiz kullanılan antibiyotik çoğu zaman gereksizdir, gerektiği durumda da hangi etkenin söz konusu olduğunu bilmeden seçilemez.

Taşıma tarafında tek bir kural var ve o kurala uymak gerçekten önemli: düzenli kullandığınız reçeteli ilaçlar el bagajında, orijinal kutusunda, prospektüsüyle birlikte taşınır. Yanına reçetenizin ya da hekim raporunuzun bir fotokopisini koyun. Valize güvenmeyin; kalp ya da şeker ilacı söz konusuysa o kutular yolculuk boyunca yanınızdan ayrılmasın. Sıvı ve jel formundaki ürünlerin el bagajı kuralları havayoluna göre değişir; bunu ve kilo hakkını umre bagaj hakkı ve yasaklı eşyalar yazısında ayrıca ele aldık. Çantanın geri kalanı için umre çantasında neler olmalı listesi hazır duruyor.

Sıcakta Sıvı Takibi

Sıcak çarpması ve sıvı kaybı, solunum şikayetlerinin hemen yanında duran bir başlık. Buradaki yaygın hata, susayınca su içmek. Susama hissi zaten geç bir uyarıdır; o noktaya geldiğinizde vücut bir süredir açık vermektedir.

Susamayı beklemeden düzenli aralıklarla içmek ve yanınızda daima kapalı bir şişe taşımak gerekir. Kendinizi denetlemek için idrar renginize bakabilirsiniz: renk koyulaşıyorsa sıvı alımınız yetmiyordur. Hiçbir alet gerektirmeyen ve gün içinde defalarca tekrarlayabileceğiniz bir kontrol.

Çay ve kahveyi suyun yerine saymayın. Öğün aralarında tuz kaybını telafi edecek bir şeyler yemek, terlemenin yoğun olduğu günlerde sadece su içmekten daha iyi sonuç verir.

Yemek ve el hijyeni

Mide ve bağırsak şikayetlerinin çoğu, yorgunlukla birleşen alışkanlık değişikliğinden çıkar. Programlarımızda sabah kahvaltısı ve akşam yemeği pakete dâhildir; öğle öğünü size aittir ve sorun genelde orada başlar. Açık alanda uzun süre bekletilmiş yiyeceklerden, buzu bilinmeyen soğuk içeceklerden ve alışkın olmadığınız baharat yoğunluğundan ilk günlerde uzak durun. Damak tadınızı değiştirmek için yolculuğun ortasını beklemek daha güvenlidir.

El hijyenini de en az maske kadar ciddiye alın. Yemekten önce, kalabalıktan çıktıktan sonra ve yüzünüze dokunmadan önce ellerinizi yıkayın. Su bulamadığınız yerler için küçük bir el dezenfektanı yanınızda dursun. Kapı kolu, asansör düğmesi, otobüs tutamağı ve bagaj arabası, gün içinde defalarca temas ettiğiniz yüzeyler; ellerinizi yıkadıktan sonra yüzünüze dokunmamak da bu zincirin bir parçası.

Güneşin dikleştiği saatlerde açık alanda uzun süre kalmamaya çalışın, şemsiye kullanın, açık renkli ve pamuklu giyinin. Baş dönmesi, mide bulantısı, ani halsizlik ve terlemenin kesilmesi ciddiye alınması gereken işaretlerdir; bunlar başladığında gölgeye çekilip yanınızdakine haber verin. Sıcaklık koşulları dönem dönem çok değişir, mevsim tercihi de bir sağlık kararıdır. Kış umresinin avantajlarını anlattığımız yazı özellikle sıcağa dayanıksız olanlar için okumaya değer.

Şikayete Göre Ne Yapmalı?

Bir şikayet başladığında asıl soru "bu nedir" değil, "bekleyebilir mi" sorusudur. Aşağıdaki ayrım o kararı kolaylaştırır. Teşhis yerine geçmez ve şüphede kaldığınız her durumda kafile görevlinize haber vermeniz gerekir.

Şikayet Önce ne yapılır Gecikmeden hekime
Boğaz ağrısı, öksürük, burun akıntısı Dinlenme, bol sıvı, maske, klimadan uzak durma Ateş eklenirse, şikayet günlerce artarak sürerse
Ateş Sıvı alımı, dinlenme, görevliye bildirme Yükselen ya da düşmeyen ateşte, bilinç bulanıklığında
İshal, mide bulantısı Sıvı ve tuz kaybını yerine koymak, hafif beslenme Kanlı ishalde, ateş eşlik ediyorsa, sıvı tutulamıyorsa
Sıcakta baş dönmesi, halsizlik Serin yere geçmek, sıvı almak, oturmak Terleme kesildiyse, bayılma varsa, bilinç değiştiyse
Ayakta su toplaması, diz ve bel ağrısı Ayakkabı değişimi, bantlama, yürüyüşü azaltma Yara iltihaplanırsa, şişlik ve kızarıklık artarsa
Nefes darlığı, göğüs ağrısı Beklemeyin Derhal, kendi başınıza değerlendirmeye çalışmadan

Orada Hastalanırsanız İzlenecek Yol

Kendi başınıza çözmeye çalışmadan önce kafile görevlinize haber verin. Rehberiniz bölgeyi bilir, hangi durumda eczanenin yeteceğini hangi durumda hastaneye gitmek gerektiğini ayırt eder ve dil sorununu ortadan kaldırır. Yalnız hareket edip yanlış yere gitmek genellikle vakit kaybettirir, üstelik zaten hasta olan biri için gereksiz bir yürüyüş demektir.

Otel resepsiyonu ikinci başvuru noktanızdır. Oteller bu tür taleplere alışkındır; yakındaki eczaneyi ya da sağlık merkezini tarif edebilir, gerektiğinde ulaşım için yardımcı olur. Yanınızda kimliğiniz, pasaportunuz ve hazırladığınız ilaç sayfası olsun. Oda arkadaşlarınızdan biri hastalandıysa görevliyi haberdar edin; oda değişikliği her zaman mümkün olmasa da kafile içinde çözüm aranabilir.

Aldığınız her hizmetin belgesini isteyin. Reçete, muayene evrakı ve eczane fişi, dönüşte yapılacak işlemlerin tamamında işinize yarar.

Sağlık Sigortası Kapsamında Ne Var?

Bütün programlarımızda seyahat süresince sağlık sigortası ve seyahat sigortası fiyata dâhildir, Diyanet kartı da öyle. Bunlar kayıt sırasında ayrıca ücretlendirilen kalemler değil; paketin içinde geliyor.

Poliçenin hangi durumları hangi koşullarla karşıladığı ise ayrı bir konu ve dönemsel olarak değişebiliyor. Bu yüzden kayıt sırasında kapsamı yazılı olarak isteyin. Bakılacak başlıklar belli. Hangi durumlarda doğrudan anlaşmalı kuruma gidiliyor, hangi durumlarda önce siz ödeyip sonra belge karşılığı geri alıyorsunuz, kronik rahatsızlıklar ve gebelik kapsam içinde mi, acil olmayan diş tedavisi ne oluyor.

Kronik rahatsızlığınızı mutlaka beyan edin. Beyan edilmemiş bir rahatsızlık, poliçe kapsamı dışında kalabilir ve bunu hastane kapısında öğrenmek istemezsiniz. Yaşınız ilerlemişse ya da yakın zamanda ameliyat geçirdiyseniz bunu da kayıt sırasında söyleyin. Kapsam ayrıntısını ve kendi durumunuza uygun olup olmadığını netleştirmek için umre danışmanlarımıza ulaşın.

Umre Dönüşü Hasta Olmak

Yolculuk sırasında kapılan bir enfeksiyonun belirtileri eve döndükten sonra ortaya çıkabilir. Dönüş uçuşu da kendi başına kalabalık ve kapalı bir ortamdır. Bu yüzden "umre dönüşü hasta olmak" yaygın bir durumdur ve çoğu zaman yolculuğun kendisiyle değil, oradaki temasla ilgilidir.

Dönüşte iki noktaya dikkat edin. Birincisi ev halkı: bebek, yaşlı ve bağışıklığı düşük yakınlarınız varsa öksürük geçene kadar mesafe koyun, maske kullanın, kalabalık aile ziyaretlerini birkaç güne yayın. İkincisi hekime gitmeniz gerektiğinde yeni umreden döndüğünüzü söylemek. Seyahat geçmişi hekim için bilgi taşır ve değerlendirmeyi değiştirir.

Yorgunluk ile hastalığı da birbirinden ayırın. Uzun bir programın ardından birkaç gün halsiz hissetmek beklenen bir şeydir. Ateş, kesilmeyen öksürük ya da nefes darlığı ise beklenen bir şey değildir; bunlar için doktora gidin.

Sağlık Açısından Doğru Programı Seçmek

Sağlık hazırlığının bir kısmı daha kayıt aşamasında yapılır. Otelin Harem'e mesafesi ve servisli olup olmadığı, günde beş vakit tekrarlanan bir yürüyüş yükü demektir. Yaşlı bir yakınınızla ya da yürümekte zorlanan biriyle gidiyorsanız bu kalem, otelin yıldız sayısından çok daha belirleyicidir. Nasıl karşılaştırılacağını umrede otel seçimi ve Harem'e mesafe yazısında ayrıntılandırdık.

Sürenin de sağlık tarafında bir karşılığı var. Kısa program daha az maruziyet ama daha sıkışık tempo demektir; uzun program tempoyu rahatlatır, buna karşılık kalabalıkta geçirilen toplam süreyi uzatır. Doğru cevap kişiye göre değişir, bu yüzden kararı fiyat listesinden önce kendi sağlık durumunuz üzerinden verin.

Oda tipine de aynı gözle bakın; yukarıda anlatılan fiyat merdiveni tam da burada işe yarıyor. Umre turu programlarının tamamında oda tipi seçenekleri ve fiyatları tek tek yazılıdır; kalkış tarihini ve otelini görerek karar verebilirsiniz. Kararsız kaldığınız yerde 2004'ten beri kafile götüren ekibimize sorun, sizin durumunuza uygun olanı birlikte belirleyelim.

Sıkça Sorulan Sorular

Umrede en çok hangi hastalıklar görülüyor?

Kafilelerde sık dile getirilen şikayetler üst solunum yolu kaynaklı: boğaz ağrısı, öksürük, burun akıntısı ve ses kısıklığı. Yanında sıcak çarpması ile sıvı kaybı, mide ve bağırsak şikayetleri, bir de uzun yürüyüşe bağlı ayak ve diz sorunları anılıyor. Kalabalıkta uzun süre kalmak, dışarıdaki sıcakla klimalı ortam arasında sürekli gidip gelmek ve biriken yorgunluk birlikte rol oynuyor.

Umreye giderken yanıma antibiyotik alabilir miyim?

Antibiyotiği kendi kararınızla çantaya koymayın. Reçetesiz kullanılan antibiyotik çoğu zaman gereksizdir ve gerçekten gerektiği durumda hangi etkenin söz konusu olduğunu bilmeden seçilemez. İlaç çantanızın içeriğini yola çıkmadan önce kendi hekiminizle belirleyin.

İlaçlarımı el bagajında mı valizde mi taşımalıyım?

Düzenli kullandığınız reçeteli ilaçlar el bagajında, orijinal kutusunda ve prospektüsüyle birlikte taşınmalı. Yanına reçetenizin ya da hekim raporunuzun bir fotokopisini koyun. Valize güvenmeyin; kalp veya şeker ilacı söz konusuysa o kutular yolculuk boyunca yanınızdan ayrılmasın. Sıvı ve jel formundaki ürünlerin el bagajı kuralları havayoluna göre değişir.

Umre paketine sağlık sigortası dâhil mi?

Evet, bütün programlarımızda seyahat süresince sağlık sigortası ve seyahat sigortası pakete dâhildir, Diyanet kartı da öyle. Poliçenin hangi durumları hangi koşullarla karşıladığı ayrı bir konudur ve dönemsel olarak değişebilir. Kayıt sırasında kapsamı yazılı olarak isteyin ve kronik rahatsızlığınızı mutlaka beyan edin, beyan edilmemiş bir rahatsızlık kapsam dışında kalabilir.

Umrede hastalanırsam önce ne yapmalıyım?

Kendi başınıza çözmeye çalışmadan önce kafile görevlinize haber verin. Rehberiniz bölgeyi bilir, eczanenin yeteceği durumla hastaneye gitmeyi gerektiren durumu ayırt eder ve dil sorununu ortadan kaldırır. Otel resepsiyonu ikinci başvuru noktanızdır; yanınızda kimliğiniz, pasaportunuz ve kullandığınız ilaçları gösteren sayfa bulunsun. Aldığınız reçete ve fişleri de saklayın.

Umre dönüşü öksürük ve halsizlik normal mi?

Uzun bir programın ardından birkaç gün halsiz hissetmek beklenen bir durumdur ve yorgunlukla ilgilidir. Ancak ateş, kesilmeyen öksürük veya nefes darlığı beklenen bir şey değildir, bunlar için doktora gidin ve yeni umreden döndüğünüzü mutlaka söyleyin. Evde bebek, yaşlı ya da bağışıklığı düşük biri varsa öksürük geçene kadar mesafe koyun.