Taif ve Cidde: Programa Eklenebilecek Ziyaretler
Taif Mekke'nin doğusunda dağların üstünde, Cidde ise Kızıldeniz kıyısında. İkisi de iki kutsal şehrin dışında kalıyor ve umre için gelen bir yolcunun aklına en sık takılan şehir dışı duraklar. Turlarımızda fiyata dâhil olan iç ve dış ziyaretler Mekke ve Medine'de yapılıyor; bunun dışında bir şehir gezisi isterseniz kayıt sırasında danışmanımıza sorun. Şehir dışına çıkma kararı ise iki soruya bağlı: programınızda gerçekten boş bir gün kalıyor mu, o günü ibadet dışında bir yere ayırmak istiyor musunuz.
Taif'te Ne Görülür
Taif, Mekke havzasından yüksekte kurulmuş bir dağ şehri. Rakımı yüzünden havası belirgin biçimde serin; yazın Suudi Arabistan'ın kendi halkı da bu yüzden yaylaya çıkıyor. Şehri anlatan hemen her metinde gülden söz edilmesinin sebebi de aynı iklim. Dağ yamaçlarındaki bahçelerde gül yetiştiriliyor, hasat mevsiminde küçük imalathanelerde gül suyu ve gül yağı çıkarılıyor. Damıtma atölyelerinin bir kısmı ziyaretçi kabul ediyor ve süreci gösteriyor.
Yol, şehrin kendisi kadar konuşuluyor. Mekke tarafından çıkarken dağ yamacına oyulmuş, sürekli viraj alan bir güzergâhtan geçiliyor. Manzarası etkileyici, ama araç tutmasına yatkın biri için zorlayıcı olabilir. Aynı yamaçta vadiyle yaylayı birbirine bağlayan bir teleferik hattı işliyor. Hattın çalışma saatleri ve bakım dönemleri değişiyor, yola çıkmadan önce o günkü durumu sorun.
Çarşı, bahçe, müze
Şehrin merkezinde eski çarşı düzeni büyük ölçüde duruyor. Gül suyu, bal ve kuru meyve buranın alışveriş kalemleri; bal satan dükkânlar ayrı bir sokak oluşturacak kadar yoğun. Şubra Sarayı bugün müze olarak kullanılıyor ve ahşap işçiliğiyle bölgedeki konut mimarisinin nasıl geliştiğini gösteriyor. Abdullah bin Abbas Camii şehrin tarihî merkezinde, ziyaretçilerin uğradığı yerlerden biri.
Şehrin daha yükseğindeki Şefa yaylası meyve bahçeleri ve teraslarıyla biliniyor. Kalabalıktan uzaklaşmak isteyenlerin gittiği yer burası; yolu daha dar ve dolambaçlı, ulaşımı daha uzun sürüyor. Yaylaya çıkmayı programınıza eklerseniz Taif merkezine ayıracağınız süre kısalıyor, çünkü iki nokta arasındaki gidiş geliş tek başına bir dilim kaplıyor.
Gül konusunda beklentiyi baştan doğru kurun. Bahçeler yıl boyu aynı görüntüyü vermiyor, hasat belirli bir mevsime sıkışıyor ve o mevsimin dışında gördüğünüz şey çıplak dallar olabiliyor. Damıtma atölyeleri ile satış noktaları mevsimden bağımsız çalışıyor, yani gül suyu almak için hasadı beklemek gerekmiyor. Gitmeyi düşündüğünüz tarihte bahçelerin ne durumda olacağını yerinden sormak, fotoğraflara bakarak karar vermekten sağlıklı.
Siyer açısından Taif
Taif, Peygamber Efendimizin Mekke döneminde davet için gittiği ve umduğu karşılığı bulamadan döndüğü şehir. Dönüş yolunda bir bağda dinlendiği, Addas adlı bir kölenin üzüm ikram ettiği ve orada iman ettiği rivayeti siyer kitaplarında geçiyor. Addas'a nispet edilen mescit bugün ziyaret ediliyor.
Aynı yolculuğun hatırası şehri gezerken sürekli karşınıza çıkıyor. Taif'i yalnızca serin havası ve gül bahçeleriyle anlatan turizm metinleri bu tarafı atlıyor, oysa umre için gelen biri açısından asıl bağ burada kuruluyor. Gidecekseniz siyer kitabınızın ilgili bölümünü yola çıkmadan okuyun. Yeri gördükten sonra okumak, okuyup sonra görmekle aynı etkiyi bırakmıyor.
Bu yönüyle Taif, Mekke çevresindeki diğer siyer duraklarıyla aynı kategoriye giriyor. Mekke içinde kalan duraklar için Hira ve Sevr mağaralarını anlattığımız yazı, iki şehrin içindeki ziyaret noktaları için de Mekke ve Medine'de ziyaret edilecek yerler rehberi işinizi görür. Taif'i bunlardan ayıran taraf mesafesi; şehir Mekke'nin dışında kaldığı için programda kendine ayrı bir zaman dilimi istiyor.
Cidde'de Ne Görülür
Cidde, Türkiye'den gelen umrecilerin bir bölümünün varış noktası. Kral Abdülaziz Havalimanı burada ve şehir yüzyıllardır deniz yoluyla gelen hac yolcularının kapısı olmuş. Kızıldeniz kıyısında olması iklimini de belirliyor: şehir nemli ve sıcak, Taif'in serinliğiyle arasında hissedilir bir fark oluşuyor. İki şehri aynı programa sıkıştıracaksanız bu farkı kıyafet açısından hesaba katın. Bölgenin aylara göre genel havasını görmek isterseniz Mekke ve Medine hava durumu yazısı iyi bir başlangıç noktası.
Al-Balad, eski şehir
Şehrin tarihî çekirdeği Al-Balad. Mercan taşından örülmüş çok katlı evler, cephelerdeki oyma ahşap cumbalar ve dar sokaklar bir arada duruyor. UNESCO Dünya Mirası listesinde yer alıyor ve uzun süredir kapsamlı bir restorasyon içinde, bu yüzden bazı sokaklar kapalı olabiliyor. Bölgedeki çarşılarda baharat, kumaş ve hediyelik satan dükkânlar hâlâ çalışıyor.
Al-Balad'ı gezmek yürümeyi gerektiriyor. Sokaklar araç trafiğine kapalı ya da çok dar, zemin her yerde düz değil. Serin saatleri kollamak burada neredeyse zorunlu; öğle sıcağında bu mahalleye girmek, gördüğünüz şeyi hatırlamanızı bile zorlaştırıyor.
Evlerin cephesindeki oyma ahşap çıkmalar bölgeye özgü bir çözüm. Denizden gelen havayı içeri alıp güneşi kesiyorlar, yani süsten çok ihtiyaçtan doğmuşlar. Restore edilmiş birkaç yapı içeriden gezilebiliyor, geri kalanına dışarıdan bakılıyor. Hangi binanın açık olduğu döneme göre değişiyor, bu yüzden mahalleyi önceden hazırlanmış bir liste yerine yürüyerek keşfetmek daha iyi sonuç veriyor.
Kıyı boyunca
Kornij adı verilen sahil şeridi şehrin akşam yürüyüş alanı. Denizin üzerinde yükselen fıskiye, kıyı boyunca yerleştirilmiş modern heykeller ve suyun üstünde duruyormuş izlenimi veren cami sık fotoğraflanan yerler. Balık pazarı ve çevresindeki lokantalar da Cidde'yi Mekke ile Medine'den ayıran taraflardan biri; deniz ürünü mutfağı bu şehrin kendi tarafı.
Cidde'nin umreci için asıl avantajı konumu. Uçuşunuz buradan kalkıyorsa şehir zaten güzergâhın üstünde kalıyor ve gezi için ayrı bir yolculuk planlamanız gerekmiyor. İstanbul Cidde ve Medine uçuşları arasındaki tercih, Cidde'de vakit geçirme ihtimalinizi doğrudan etkiliyor.
Uçuş gününe ne sığar
Dönüş günü şehir için serbest zaman kalıp kalmayacağı uçuş saatinize, otel çıkış saatinize ve kafilenin ortak programına bağlı; bu üçünü kayıt sırasında sorun. Elimizdeki tur bilgisi gün sayısı ile Mekke ve Medine gece dağılımından ibaret, o yüzden hangi güne ne kadar boşluk düşeceğini buradan söylemek mümkün değil. Cidde'de vakit geçirip geçiremeyeceğinizi de büyük ölçüde bu üç saat belirliyor.
Böyle bir plan kuruyorsanız bagajınızın nerede duracağını baştan çözün. Otelden çıkış yapıldıktan sonra valizle şehir gezmek kimseye keyif vermiyor, kafilenin bagaj düzeni de her turda aynı olmuyor. Bu ayrıntıyı rehberinizle konuşmadan gezi planı yapmayın.
Programınızda Boş Gün Kalıyor mu?
Bu sorunun cevabı turun toplam süresinden çok, gecelerin iki şehir arasındaki dağılımında saklı. Yayındaki turlarımızın dağılımı şöyle işliyor.
| Program | Mekke | Medine |
|---|---|---|
| 7 gün | 4 gece | 2 gece |
| 10 gün | 7 gece | 2 gece |
| 14 gün | 11 gece | 2 gece |
Tablodaki asıl bilgi sağ sütunda duruyor. Medine gecesi bütün sürelerde 2. Program uzadıkça eklenen geceler Mekke'ye ekleniyor. On günlük turların bir kısmında Mekke 6 gece olabiliyor, geri kalanı bu düzeni izliyor.
Bunun Taif ve Cidde açısından sonucu açık. Medine tarafında esneme payı yok; iki gece zaten Mescid-i Nebevi ve çevresindeki ziyaretlerle doluyor. Boş gün çıkacaksa Mekke bacağından çıkar ve iki şehir de o bacağa yakın. Yedi günlük bir programda dört Mekke gecesinin birini şehir dışına ayırmak, umrenin kendisinden çalmak anlamına gelir. On dört günlük programlarda ise Mekke tarafında on bir gece bulunuyor ve yayındaki turlarımızın en kalabalık grubu bu uzunlukta. Uzun umre programlarını tercih edenlerin bu tür ziyaretleri konuşmasının sebebi bu.
Boş gün kâğıt üstünde durur ama pratikte olmayabilir. Program uzadıkça yorgunluk da birikiyor; on birinci gecesinde Mekke'de olan bir umreci gün boyu yolda olmayı ilk günkü hevesiyle karşılamıyor. Şehir dışı gezisini programın hangi gününe koyduğunuz, gezinin kendisi kadar belirleyici. Dinlenmeye ayırdığınız günü feda etmek yerine, ibadet yoğunluğunun görece azaldığı bir güne yerleştirmek daha çok işe yarıyor.
Pakete dâhil olan ve olmayan
Burada sık karıştırılan bir ayrım söz konusu. Turlarımızda Medine, Mekke ve Cidde arasındaki bütün karayolu transferleri fiyata dâhil. Bu, havalimanı ile şehirler arasındaki geçişleri kapsıyor; Cidde'de bir şehir turu yapıldığı anlamına gelmiyor. Fiyata dâhil iç ve dış ziyaretler ise Mekke ve Medine'de gerçekleşiyor.
Kişisel harcamalar ve kendi başınıza yaptığınız gidiş gelişler pakete dâhil değil. Fiyata dâhil ziyaretler Mekke ve Medine'de yapılıyor; bunun dışında bir şehir gezisi isterseniz kayıt sırasında danışmanımıza sorun. Konuştuğunuz her ek hizmetin sözleşmeye ya da yazılı teyide geçtiğinden emin olun.
Şehirler arası ulaşımın nasıl işlediğini merak ediyorsanız Mekke Medine arası ulaşım yazısı aynı mantığı anlatıyor. Tarih ve süre seçenekleri için umre turu programları ve fiyatları tek sayfada listeleniyor.
İhramla ilgili soruyu atlamayın
Gezi rehberlerinde pek geçmeyen ama umreciyi doğrudan ilgilendiren bir soru daha kalıyor. Taif yönü, Necid tarafından gelenlerin ihrama girdiği Karnü'l-Menazil mikatının bulunduğu güzergâh. Mekke'den çıkıp bu yöne gitmek, sonra dönüşte umre yapmayı düşünmek, ihram bakımından ne gerektirir sorusunun cevabı niyetinize ve tabi olduğunuz görüşe göre değişiyor.
Bunu kendi başınıza karara bağlamayın ve internetteki birbiriyle çelişen cevaplara güvenmeyin. Kafile rehberinize sorun, gerekirse Diyanet'in yayınlarına bakın. Şehir dışına çıkmayı planlıyorsanız bu soruyu yola çıkmadan önce sormak, dönüşte telafi aramaktan kolay.
Kime Uygun, Kime Değil
Bu iki ziyaret herkes için aynı şeyi ifade etmiyor. Aşağıdaki tablo kesin bir kural koymuyor, karar verirken bakılacak ölçütleri sıralıyor.
| Profil | Taif | Cidde |
|---|---|---|
| İlk kez umreye giden, kısa program | Zorlamayın, Mekke gecesi az | Uçuş gününde kısa bir tur mümkün olabilir |
| İkinci ya da üçüncü umre, uzun program | Boş gün çıkarsa oturabilir | Uçuş gününe ya da yarım güne oturabilir |
| Yaşlı katılımcı, yürüme güçlüğü | Virajlı dağ yolu ve yükseklik zorlayıcı olabilir | Al-Balad yürüyüş ister, kıyı daha kolay |
| Çocuklu aile | Teleferik açıkken ve bahçeler mevsimindeyken ilgi çeker | Sahil şeridi çocuklar için rahat |
| Sıcağa dayanıksız | Serinliğiyle avantajlı | Nem yüzünden yorucu olabilir |
Yaş ve sağlık durumu burada belirleyici. Dağ yolunun sürekli viraj alması, tansiyon ya da denge sorunu olan biri için tek başına bir engel sayılabilir. Kafilenizde böyle biri varsa yaşlılarla umre yazısındaki ölçütleri bu gezi için de uygulayın. Cidde tarafında zorlayan şey yol değil, Al-Balad'ın taş zemininde geçirilecek süre.
Son ayrım niyetle ilgili. Taif siyer bağlantısı olan bir şehir, Cidde ise büyük ölçüde modern bir liman kenti. Programına manevi bir durak daha eklemek isteyen biriyle Kızıldeniz'i görmek isteyen biri aynı şeyi aramıyor. İkisini karıştırmadan seçim yapmak, dönüşte hayal kırıklığını azaltıyor.
Gitmeden Önce Netleştirilecekler
Şehir dışına çıkma fikri kesinleştiyse birkaç konuyu kayıt aşamasında konuşun. Kafileden ayrılmanın turun kurallarına uygun olup olmadığı ilk sırada geliyor; grup programının akışı bozulursa uçuş ya da otel çıkışı gibi sabit saatler riske girebilir. Rehberin sizinle gelip gelmeyeceği, gelmiyorsa ulaşımı kimin ayarlayacağı ikinci soru. Kafilenizde sizinle aynı fikirde olan başka aileler varsa bunu da erkenden konuşun; ortak bir grup çıkarsa hem organizasyon hem maliyet tarafı kolaylaşıyor.
Dönüş saatini uçuş ya da otel çıkış saatine göre değil, ondan geriye doğru hesaplayarak belirleyin. Yol koşulları tahmin edilenden uzun sürebiliyor ve umre yolculuğunda kaçırılan bir uçuş sıradan bir aksilik sayılmıyor. Yanınıza pasaportunuzun bir kopyasını, otelin adını ve rehberin telefon numarasını yazılı olarak alın; telefonun şarjı bittiğinde ekrandaki bilgi işe yaramıyor.
Bütçe tarafı da konuşulmalı. Şehir dışına yapılan gezi pakete dâhil değilse ulaşımı, varsa giriş ücretlerini ve yemeği siz karşılıyorsunuz. Bunlar kişisel harcama kalemine giriyor ve harçlık planınızı yaparken hesapta olmaları gerekiyor. Aynı gezi kalabalık bir aile için tek kişiye göre bambaşka bir tutar çıkarıyor, o yüzden grup olarak paylaşılan bir araçla gitmek genellikle daha rahat işliyor.
Süre, mesafe ve maliyet konusunda internette dolaşan rakamlar birbirini tutmuyor. Aynı yol için farklı sayfalarda çok farklı değerler yazıyor, taksi ücretlerinin bir kısmı yıllar öncesine ait. O günkü yol durumu, çıkış saatiniz ve aracın türü sonucu değiştirdiği için tek doğru kaynak, gideceğiniz tarihte oradaki ekibin verdiği bilgi. Turunuzun tarihine göre güncel durumu umre danışmanlarımızdan öğrenin, kafile görevlinizin görüşünü de alın. Programınıza ek bir ziyaret sığıp sığmadığı, çoğu zaman birkaç dakikalık bir konuşmada netleşiyor.