Zemzem suyu nasıl içilir?

Yerleşmiş adap kıbleye dönmek, besmeleyle başlamak, kabı sağ elle tutmak, arada nefes alarak üç yudumda içmek ve ardından hamd etmektir. İçmeden önce niyet edip dua etmek de yaygın uygulamadır. Bunlar nakledilen uygulamalardan derlenmiş bir edeptir, farz ya da vacip sıralaması değildir; sırayı kaçırmak ibadeti bozmaz.

Zemzem neden ayakta içilir, oturarak içmek olur mu?

Suyun oturarak içilmesini tavsiye eden rivayetler vardır, buna karşılık Hz. Peygamber'in zemzemi ayakta içtiği İbn Abbas'tan gelen bir rivayetle nakledilir. Âlimler bu iki nakli birbirine zıt görmemiş; kimi bu uygulamayı caizliğin gösterilmesine bağlamış, kimi de kuyu başının kalabalık ve zeminin ıslak olmasıyla açıklamıştır. Bağlayıcı bir hüküm için Diyanet'in fetva kaynaklarına başvurun; oturarak içtiğiniz için bir eksiklik yaptığınızı düşünmenize gerek yok.

Umreden Türkiye'ye zemzem nasıl getirilir?

Zemzem, Suudi Arabistan'ın işlettiği tesiste doldurulup mühürlenen bidonlarla dağıtılır ve kişi başına tanımlı bir miktar üzerinden verilir. Bidon kabine alınmaz, uçağın bagaj bölümüne gider. Turlarımızda her misafirimize kişi başı 5 litre zemzem veriliyor ve bu paket fiyatına dâhildir.

Zemzem için ekstra bagaj ücreti öder miyim?

Bagaj kilo hakkı havayoluna göre değiştiği için sabit bir rakam vermek doğru olmaz, biletinizin kurallarına bakmanız gerekir. Fazla bagaj ücreti paket fiyatına dâhil değildir ve dönüşte en sık atlanan masraf kalemlerinden biridir. Alışverişinizi planlarken bidonu da hesaba katın.

Zemzem bozulur mu, nasıl saklanmalı?

Kapalı kapta uzun süre dayandığı yaygın bir kabuldür, ancak açıldıktan sonra kaç gün içinde tüketilmesi gerektiğine dair kesin bir gün sayısı verilemez; bu kabın temizliğine, kaç kez açıldığına ve saklama ortamına göre değişir. Bidonu bir kez açıp içeriği temiz cam şişelere aktarın, serin ve karanlık bir yerde ağzı sıkı kapalı saklayın. Rengi, kokusu ya da tadı değiştiyse içmeyin.

Zemzem suyunun hastalıklara iyi geldiği doğru mu?

Zemzem kaynaklarda bir ibadet ve bereket meselesi olarak anlatılagelmiştir; internette dolaşan hastalık listeleri genellikle isim, yıl ve yayın bilgisi olmayan kaynaklara dayanıyor. Biz bu iddiaları tekrarlamıyoruz. Bir rahatsızlığınız varsa hekiminize başvurun, tedavinizi sürdürün.

Zemzem Suyu: Faydaları, Adabı ve Hikâyesi

Zemzem, Mescid-i Haram'ın içindeki kuyudan çıkan sudur. Kâbe'yi tavaf eden herkesin elinin altındadır; Harem'in koridorlarında sıra sıra sebil durur, bardaklar hazır bekler, soğuk ve normal olmak üzere iki ayrı musluk bulunur. Umreden dönen hemen herkes yanında bir miktar zemzem getirir. Turlarımızda bu miktar kişi başı 5 litredir ve paket fiyatına dâhildir.

Zemzem Kuyusunun Hikâyesi

Kuyunun hikâyesi Hz. İbrahim'in eşi Hacer ile oğlu İsmail'e dayanır. Nakledilene göre Hz. İbrahim, Hacer'i ve henüz süt emen İsmail'i bugün Mekke'nin kurulu olduğu susuz vadiye bırakır. Yanlarındaki su tükendiğinde Hacer, çocuğuna su bulabilmek için Safa ile Merve tepeleri arasında yedi kez gidip gelir. Döndüğünde suyun İsmail'in ayaklarının dibinden kaynadığını görür ve akıp gitmesin diye etrafını çevirmeye çalışır. Suyun adının, o sırada söylediği sözden geldiği aktarılır.

Bu anlatı umrenin bugün yapılan rükünlerinden birinin de kaynağıdır. Safa ile Merve arasındaki sa'y tam olarak o arayışın tekrarıdır; iki tepe arasında yürürken yaptığınız şey bir mesafe kat etmek değil, bir annenin çaresizliğini canlandırmaktır. İbadetin bütün adımlarını sırasıyla görmek isterseniz umrenin adım adım nasıl yapıldığını anlatan rehbere göz atın.

Kuyu bir dönem kapanmış, üzeri örtülmüş ve yeri unutulmuş. Kaynaklarda, Hz. Peygamber'in dedesi Abdülmuttalib'in kuyuyu yeniden ortaya çıkardığı ve hacılara su verme görevinin ondan sonra ailede kaldığı anlatılır. Bu görev Mekke'de itibarlı bir vazife sayılmış; kuyunun bakımı da suyun ziyaretçilere ulaştırılması da belirli ailelerin sorumluluğunda yürümüş.

Mekke tarihinin büyük bölümünde şehrin su meselesi bu kuyunun etrafında dönmüş. Bir çöl vadisinde kalıcı bir yerleşimin kurulabilmiş olmasının sebebi de zaten odur. Kervanların bu vadide durup soluklanması, sonra da buranın bir uğrak noktasına dönüşmesi hep aynı suya bağlanır. Bugün kuyunun ağzını göremiyor olmanız hikâyeyi soyutlaştırıyor; oysa Harem'de içtiğiniz bardak, o vadideki tek suyun devamı.

Kuyudan Bidona: Suyun Bugünkü Yolculuğu

Zemzemi Mekke'de bir dükkândan alıp valizinize koymuyorsunuz. Kuyunun ağzı tavaf alanının altında kalıyor ve ziyarete kapalı. Su kuyudan çekiliyor, Suudi Arabistan'ın işlettiği arıtma ve dolum tesisine gönderiliyor, oradan iki ayrı kola ayrılıyor. Biri Harem ile Mescid-i Nebevî'deki sebilleri besliyor, diğeri hacı ve umrecilere verilen mühürlü bidonlara dolduruluyor.

Yani Mekke'de bardaktan içtiğiniz su ile evinize getirdiğiniz bidondaki su aynı kaynaktan gelir. Aradaki tek fark, ikincisinin fabrikada kapatılmış olmasıdır. Bidonun ağzındaki mühür, suyun resmî dağıtım kanalından geldiğini gösteren en pratik işarettir; üzerindeki etiket de aynı zincirin çıktısıdır. Elinizdeki kabın nereden geldiğini bilmek, sonradan "gerçek mi" diye tereddüt etmenizi büyük ölçüde engelliyor.

Dağıtım kişi başına tanımlı bir miktar üzerinden yürüyor; kimse istediği kadarını alamıyor. Bidonun size hangi noktada teslim edileceği tura ve o günkü havalimanı uygulamasına göre değişebiliyor; kafile görevliniz dönüş gününden önce bunu söyler. Hangi programda neyin verildiğini önceden görmek isterseniz umre turu fiyatları sayfasındaki hizmet listesinde yazılı.

Zemzem Nasıl İçilir?

Zemzemin içilişinde yerleşmiş bir adap vardır. Bu adap nakledilen uygulamalardan derlenmiş bir edeptir, farz ya da vacip sıralaması değildir; sırayı kaçırmak ibadeti bozmaz.

Kıbleye dönmek
Besmeleyle başlamak
Kabı sağ elle tutmak
Arada nefes alarak üç yudumda içmek
İçtikten sonra hamd etmek

Listeye girmeyen ama hepsinden çok tekrarlanan bir adım daha var: içmeden önce niyet edip dua etmek. İbn Mâce'nin Menâsik bölümünde geçen meşhur rivayet, zemzemin niçin dua ile içildiğini açıklıyor.

Zemzem suyu ne için içilirse onun içindir.

Kuyunun etrafında yüzyıllardır süregelen uygulama buradan doğmuş. İnsan bardağı eline aldığında somut bir şey ister; bir hastanın iyileşmesi, bir borcun kapanması, bir evladın hayırlı olması. Harem'deki en dikkat çekici sahnelerden biri, sebilin başında duraklayıp dudakları kıpırdayan kalabalıktır.

Zemzem içerken okunan dua

Nakledilen dualar içinde en bilineninin okunuşu şöyledir: "Allâhümme innî es'elüke ilmen nâfian ve rızkan vâsian ve şifâen min külli dâin." Türkçesi: "Allah'ım, senden faydalı ilim, bol rızık ve her dertten şifa istiyorum."

Bunu ezberlemek şart değil. Kendi dilinizde, kendi cümlelerinizle dua etmek de aynı kapıya çıkar; rivayetin öne çıkardığı şey niyetin kendisi. Yolculuk boyunca hangi menzilde ne okunduğunu merak ediyorsanız umre duaları derlememiz elinizin altında olsun.

Zemzem neden ayakta içilir?

Bu, zemzemle ilgili en çok sorulan sorulardan biri ve cevabı ilk bakışta çelişkili görünür. Suyun oturarak içilmesini tavsiye eden rivayetler vardır. Buna karşılık Hz. Peygamber'in zemzemi ayakta içtiği, İbn Abbas'tan gelen bir rivayetle nakledilir.

Âlimler bu iki nakli birbirine zıt görmemiş, çeşitli izahlar getirmiştir. Bir izaha göre Hz. Peygamber'in zemzemi ayakta içmesi, bu şekilde içmenin caiz olduğunu göstermek içindir. Aynı uygulamayı kuyu başının kalabalık, zeminin ıslak ve oturup içecek yerin dar olmasıyla açıklayan âlimler de olmuştur. Bu izahların ortak noktası, iki rivayetin birbirini geçersiz kılmadığını göstermeleridir.

Bugün Harem'de her ikisini de görürsünüz. Sebilin önünde ayakta içen de vardır, kenara çekilip oturan da. Bağlayıcı bir hüküm arıyorsanız Diyanet'in fetva kaynaklarından teyit edin; oturarak içtiğiniz için bir eksiklik yaptığınızı düşünmenize gerek yok.

Nakledilenler ile İnternette Dolaşanlar

Zemzem aratıldığında karşınıza çıkan sayfaların büyük bölümü uzun bir hastalık listesi sunuyor. Şu organı onarır, şu tahlili düzeltir. Bu listelerin altında genellikle "bir Alman bilim insanı", "Münih'te yapılan bir araştırma" gibi ifadeler duruyor. İsim yok, yıl yok, hangi dergide yayımlandığı yok.

Bu metinlerin hızla yayılması anlaşılır bir şey. İnsan değer verdiği bir şeyin dışarıdan da onaylandığını duymak istiyor ve okuduğu cümleyi kaynağına bakmadan aktarıyor. Aktarıla aktarıla iddia kendi başına bir ağırlık kazanıyor, en sonunda kimse ilk kaynağı sormuyor.

Biz bunları tekrarlamıyoruz. Zemzem kaynaklarda bir ibadet ve bereket meselesi olarak anlatılagelmiş; tıbbi bir tedavi olarak sunulması ne rivayetlerin söylediği şeydir ne de bir acentenin söyleyebileceği bir şey. Bir rahatsızlığınız varsa hekiminize gidin, ilacınızı kullanın, zemzemi de niyetinizle için. İkisi birbirinin yerine geçmez.

Bir şeyin faydasını abartarak anlatmak çoğu zaman ona duyulan saygıyı artırmıyor, gerçek anlamını gölgeliyor. Kuyunun hikâyesi ve etrafında oluşan edep, uydurma bir laboratuvar sonucundan çok daha güçlü duruyor.

Zemzem Türkiye'ye Nasıl Getirilir?

Turlarımızda bu iş sizin uğraşınıza bırakılmıyor. Seyahat çantası, el çantası, terlik çantası ve umre rehber kitapçığıyla birlikte verilen sette her misafirimiz için 5 litre zemzem yer alıyor. Dönüş gününde bidon arayıp pazarlık etmek gibi bir yükünüz olmuyor.

Bidon kabine alınmaz, uçağın bagaj bölümüne gider. Teslim usulü havayoluna ve havalimanına göre farklılık gösteriyor; bazı durumlarda bidon ayrı bir parça olarak kayda giriyor, bazılarında normal bagajınızla birlikte işlem görüyor. Dönüş günü şaşırmamak için kafile görevlisine bir gün önceden sorun.

Kilo hakkı havayoluna göre değiştiğinden buraya sabit bir rakam yazmak yanlış olur, biletinizin kurallarına bakmak gerekiyor. Fazla bagaj ücreti paket fiyatına dâhil değildir ve dönüşte en sık atlanan masraf kalemlerinden biridir. Alışverişi bidonu hesaba katmadan yapan çok kişi, uçuş kapısında beklenmedik bir ödemeyle karşılaşıyor. Umrede bagaj hakkı ve yasaklı eşyalar yazımızda konuyu ayrıntılı ele aldık; giderken ne götüreceğinizi planlarken de umre çantasında neler olmalı listesi dönüş için yer bırakmanıza yardım eder.

Gerçek zemzem nasıl anlaşılır?

Türkiye'de zaman zaman internette ya da tezgâh üstünde "zemzem" diye satılan sular çıkıyor. Ayırt etmenin laboratuvara gerek duymayan yolu, suyun kabına ve nereden geldiğine bakmaktan geçiyor.

Bakılacak şey	Resmî dağıtımdan gelen	Şüpheli olan
Kap	Fabrikada mühürlenmiş, etiketli bidon	Açık kap, evde doldurulmuş şişe, etiketsiz bidon
Mühür	Ağzı kapalı, kurcalanmamış	Mühür yok ya da açılıp yeniden kapatılmış
Kaynağı	Kafile görevlisi, acente ya da resmî dağıtım noktası	Adı bilinmeyen satıcı, sokak tezgâhı
Miktarı	Kişi başına tanımlı bir miktar	İstediğiniz kadar, sınırsız

Umreye giden bir yakınınızın getirdiği zemzem bu tabloda en güvenli sütuna denk gelir. Kendi getirdiğiniz de öyle. Arada bir yerde duran her şeye ihtiyatla yaklaşın; hediye edilen sudan şüphe etmek yerine, nereden alındığını sormak yeterli.

Eve Geldikten Sonra

Bidon eve girdiğinde iş bitmiyor. Beş litre bir kişinin tek başına tüketeceği bir miktar sayılmaz; çoğu kişi bunu paylaşmak için getiriyor ve paylaşırken de saklarken de birkaç pratik nokta var.

Bidonu doğrudan ağzınıza götürmeyin. Her açışta ağız florası suyun tamamına karışıyor, kalanın ömrü kısalıyor. Bunun yerine bidonu bir kez açıp içeriği temiz cam şişelere aktarın, sonra bidonu kapatın. Cam koku ve tat almaya plastikten daha dirençli, küçük hediyelik şişeler de dağıtımı kolaylaştırıyor.

Saklayacağınız yer serin ve karanlık olsun, yakınında keskin kokulu bir şey durmasın. Kaloriferin yanı ya da güneş gören bir pencere kenarı işe yaramaz. Ağzı sıkı kapalı tutulan bir şişe buzdolabında ya da serin bir kilerde uzun süre durabiliyor.

Kime ne kadar vereceğinizi de yola çıkmadan önce düşünün. Onlarca kişiye dağıtmayı planlıyorsanız küçük hediyelik şişeler, birkaç yakınınıza verecekseniz daha büyük kaplar mantıklı geliyor. Hasta ziyaretleri, mevlütler ve yeni doğan bebekler için ayrı bir miktar ayıran çok olur. Dağıtırken suyun nereden geldiğini söylemek de şişenin kendisi kadar kıymetli; karşınızdaki kişi onu bir hediye olarak değil, bir yolculuğun uzantısı olarak alıyor.

Çocuğa ya da hastaya verirken kabı ayrı tutmak işe yarıyor. Küçük bir bardağı o kişi için ayırıp her seferinde ana kaptan tazelemek, bidonu ortak kullanıma açmaktan hem daha temiz hem daha düzenli. Aynı mantık misafir geldiğinde de geçerli; tek bir şişeden dolaştırmak yerine küçük kaplara paylaştırın.

Artan suyu lavaboya dökmek ya da çöpe gidecek bir yerde bırakmak hoş karşılanmıyor. Toprağa, saksıya veya temiz bir yere dökülmesi yaygın uygulama. Bu konuda ayrıntılı bir hüküm arıyorsanız yine bilen birine sormak en doğrusu; teamül düzeyinde söylenebilecek olan, suya saygı gösterilmesi.

Zemzem bozulur mu?

Kapalı kapta uzun süre dayandığı yaygın bir kabul. Buna karşılık açıldıktan sonra kaç gün ya da kaç ay içinde tüketilmesi gerektiğine dair kesin bir gün sayısı vermek doğru olmaz; bu, kabın temizliğine, kaç kez açıldığına ve saklandığı ortama göre değişiyor. Ölçütünüz duyularınız olsun, rengi kokusu ya da tadı değiştiyse içmeyin.

Normal suyla karıştırılarak çoğaltılması da sık sorulan bir konu. Bağlayıcı bir hüküm vermek bize düşmez, Diyanet'in fetva kaynaklarına başvurmak gerekir. Pratik tarafı ise elinizdekini olduğu gibi ve az miktarda çok kişiye ulaştırmanın, sulandırıp çoğaltmaktan daha temiz bir çözüm olduğudur.

Harem'de ve Mescid-i Nebevî'de Zemzem

Mekke'de zemzem her yerde. Mescid-i Haram'ın içinde, avlularında ve giriş kapılarının çevresinde sebiller sıralanmış durumda ve hepsi ücretsiz. Yanınızda küçük bir şişe taşımak işinizi kolaylaştırır; tavaftan sonra kalabalıkta sebil aramaktansa şişenizi önceden doldurmuş olursunuz. Sıcak aylarda bu, günün en işe yarayan alışkanlıklarından biri hâline geliyor.

Sebillerin başında bardak sıkıntısı olmuyor, kullanılmış bardaklar için ayrı kutular duruyor. Kalabalık saatlerde sıranın önünde uzun süre beklemek yerine biraz ilerideki sebile yürümek çoğu zaman daha hızlı; sebiller birbirine yakın konumlandırılmış durumda. Namaz çıkışlarında yoğunluk arttığı için, kalabalığın dağılmasını beklemek de bir seçenek.

Medine'de de durum aynı. Mescid-i Nebevî'nin içinde ve avlusunda zemzem bidonları sıralı duruyor, üzerlerinde soğuk ve normal ayrımı yazılı. Ravza ziyareti, kapılar ve mescit içindeki düzen hakkında ayrıntı için Mescid-i Nebevî rehberi yazımıza bakabilirsiniz. Kuyunun kendisi ziyarete kapalı olsa da iki şehirde göreceğiniz diğer duraklar için Mekke ve Medine'de ziyaret edilecek yerler listesi işinizi görür.

Program seçerken zemzemin pakete dâhil olup olmadığını sormayı unutmayın. Küçük bir kalem gibi görünür, dönüşte ayrıca temin etmeye kalkarsanız hem para hem bagaj hakkı ister. Bizim bütün programlarımızda kişi başı 5 litre veriliyor. Bütçeye göre karşılaştırma yapmak isterseniz ekonomik umre turları sayfasındaki tarihlere göz atın, hangi turun size uyduğunu konuşmak için de iletişim sayfamızdan umre danışmanlarımıza yazın.