Kadınlar Umrede Ne Giyer? İhram ve Kıyafet Rehberi
Kadının ihramı ayrı bir kıyafet değildir. Erkek için ihram dikişsiz iki parça beyaz kumaştır, kadın için ihram kendi tesettür elbisesidir. Yani yola çıkmadan önce satın alınması zorunlu bir "kadın ihramı" yok; mikatta niyet edip telbiye getirdiğinizde üzerinizdeki uygun tesettür kıyafeti ihram kıyafetiniz olur.
Değişen şey kumaş değil, o andan itibaren geçerli olan yasaklardır. Koku sürünmek, saç ve tırnak kesmek, yüze örtü değdirmek gibi kalemler ihrama girdiğiniz dakikada devreye girer. Bu yüzden kadınlar için asıl hazırlık dolapta değil, makyaj çantasında ve ayakkabı seçiminde yapılır.
Kadın İhramı Erkeğinkinden Nerede Ayrılıyor?
İki taraf için de niyet, telbiye ve yasakların büyük bölümü ortaktır. Ayrışma kıyafetin kendisinde ve vücudun hangi bölgesinin açık kalacağında başlar.
| Konu | Erkek | Kadın |
|---|---|---|
| Kıyafet | Dikişsiz iki parça örtü, izâr ve ridâ | Dikişli, günlük tesettür kıyafeti |
| Baş | Açık kalır | Örtülü kalır |
| Yüz | Açık kalır | Açık kalır, örtü yüze temas etmez |
| Eller | Açık kalır | Açık kalır, eldiven için müftülük ilmihaline bakın |
| Ayaklar | Ayak üstünün ne kadarının açık kalacağı mezheplere göre değişir, ayrıntısı için müftülük ilmihaline bakın | Böyle bir kural yok, kapalı ayakkabı ve çorap serbest |
| İhramdan çıkış | Tıraş veya saç kısaltma | Yalnızca saç kısaltma |
Son satır kafilelerde sık sorulan konulardan biri. Kısaltmanın nasıl yapıldığına ayrı bir başlıkta geliyoruz.
Ne Giyilir, Ne Giyilmez?
Kadın ihramında serbest olan alan sanıldığından geniştir. Elbise, tunik, pardösü, ferace, uzun etek, geniş pantolon, hepsi olur. Renk şartı yoktur, beyaz zorunlu değildir. Dikişli olması sorun değildir; ütülü ya da iki parça olması da bir engel oluşturmaz.
Yasak tarafı ise dar ve nettir:
- Yüze değecek şekilde peçe, maske ya da örtü kullanmak
- Parfüm, kokulu krem, kokulu sabun, kokulu ıslak mendil, kokulu deodorant
- Saç kesmek, saç yolmak, tırnak kesmek
- Vücudun görünmesine izin verecek kadar ince ya da dar kumaş
Bu listenin tamamı ve arkasındaki gerekçeler için ihram yasakları rehberimize bakabilirsiniz; orada erkek ve kadın için ortak olan kalemler de var.
Eldiveni bu listeye koymadık, çünkü ihramlı kadının eldiven kullanması mezhepler arasında görüş ayrılığı bulunan bir kalem. Bağlı olduğunuz müftülüğün ilmihaline bakın ya da kafile hocanıza sorun; kendi mezhebinize göre hüküm netleştikten sonra bavula koyup koymayacağınıza karar verin.
Kafilede tereddüt yaratan kalemleri tek tabloda toplayalım.
| Kalem | İhramlıyken | Not |
|---|---|---|
| Dikişli elbise, ferace, pardösü | Serbest | Kadın için dikiş yasağı yok |
| Siyah veya renkli kıyafet | Serbest | Beyaz zorunlu değil |
| Çorap ve kapalı ayakkabı | Serbest | Erkekteki ayak kuralı kadına uygulanmaz |
| Yüzük, saat, gözlük, kemer, çanta | Serbest | Süs eşyası ihramı bozmaz |
| Kokusuz sabun, krem, güneş kremi | Serbest | Etiketi değil kokusunu kontrol edin |
| Eldiven | Görüşler farklılaşıyor | Müftülük ilmihalinize ya da kafile hocanıza danışın |
| Yüze temas eden peçe veya maske | Yasak | Yüzden uzak duran örtü ayrı konu |
| Parfüm, kokulu deodorant, kokulu mendil | Yasak | Sık atlanan kalem |
| Tırnak kesmek, saç kesmek | Yasak | İhramdan çıkana kadar |
Şüpheye düştüğünüz bir ürün varsa yanınıza almayın ya da valizin ihram sonrası bölümüne koyun. Otelde bulunan sabun ve şampuanların büyük kısmı kokuludur, kokusuz bir sabunu evden götürmek en kolay çözüm.
Kalabalıkta yüzümü kapatabilir miyim?
Kısa cevap "yüz açık kalır" olsa da tavafın yoğun saatlerinde bunu korumak her zaman kolay olmuyor. Ayrımın yeri şu: yasak olan, örtünün yüze temas edecek biçimde kullanılmasıdır. Örtüyü alından öne sarkıtıp yüze değdirmeden tutmak, örneğin şapka siperliği ya da sert bir kep yardımıyla kumaşı yüzden uzaklaştırmak konusunda uygulamada görüşler farklılaşıyor. Eldiven de benzer biçimde tartışmalı bir kalem; bu konuda da görüşler farklılaşıyor, ölçüyü müftülüğün ilmihalinden ya da kafile hocanızdan öğrenin.
Kendi durumunuz için kesin hüküm gerekiyorsa kafile hocanıza sorun. Kendi mezhebinize göre hüküm netleştikten sonra, siperlikli bir başlık pratik tarafta işi kolaylaştırıyor; kumaşı yüzden uzakta tuttuğu için elle sürekli düzeltme derdini azaltıyor.
İhramlıyken kıyafet değiştirilebilir mi?
Değiştirilebilir. Kadının ihramı belirli bir kumaş olmadığı için elbiseyi değiştirmek ihrama zarar vermez; yasaklar kıyafette değil davranıştadır. Terlediğiniz bir tuniği çıkarıp temizini giymek, baş örtüsünü yenilemek serbesttir.
Dikkat edilecek tek nokta, giydiğiniz temiz kıyafetin kokulu deterjan ya da yumuşatıcıyla yıkanmamış olması. Evde hazırlık yaparken ihram süresince giyeceğiniz takımları kokusuz deterjanla yıkayıp ayrı bir poşete koymak bu riski baştan kaldırıyor. Aynı poşete kokusuz sabununuzu da koyabilirsiniz.
Makyaj, oje ve kokusuz kozmetik
Ölçü makyajın kendisi değil kokudur. Kokusuz nemlendirici, kokusuz güneş kremi ve kokusuz vazelin ihramlıyken kullanılabilir. Ürünün üzerinde parfüm yazmıyor olması yetmez, kutuyu açıp koklayın; "hassas ciltler için" etiketli birçok krem yine de kokuludur.
Oje ayrı bir mesele. Ojenin kendisi ihram yasağı listesinde değildir ama abdeste engel olduğu için zaten çıkarılması gerekir. Umreye giderken tırnakları yola çıkmadan önce kesip ojeyi tamamen temizlemek en pratik yol, çünkü ihrama girdikten sonra tırnak kesmek de yasak kalemleri arasında.
Kaç Takım Kıyafet Yeter?
Bu sorunun tek doğru cevabı yok, çünkü otelinizde çamaşır imkânı olup olmadığına göre değişiyor. Onun yerine basit bir hesap kuralı işe yarıyor. Elbise ve tunikleri iki günde bir değiştireceğinizi varsayın, gün sayısını ikiye bölüp küsuratı aşağı yuvarlayın, üzerine bir yedek ekleyin. Baş örtüsünü elbiseyle aynı sayıda tutun. İç çamaşırı ve çorapta ise günde bir hesabı yapın, çünkü sıcakta bu iki kalem hızlı tükenir.
Aynı kuralı yayındaki turlarımızda en sık görülen sürelere uygularsak şöyle bir tablo çıkıyor.
| Program | Elbise veya tunik | Baş örtüsü | İç çamaşırı |
|---|---|---|---|
| 7 gün | 4 takım | 4 adet | 7 adet |
| 10 gün | 6 takım | 6 adet | 10 adet |
| 14 gün | 8 takım | 8 adet | 14 adet |
Bu sayılar bir zorunluluk değil, yukarıdaki kuralın karşılığı. Otelde elde yıkama yapacaksanız elbise sayısını yarıya indirebilirsiniz; ince kumaşlar bir gecede kuruyor. Buna karşılık iç çamaşırı sayısını kısmayın; yerine bir şey koyamayacağınız kalem odur. Çorap için de aynı günlük hesabı kullanın.
Programın uzunluğu bu tabloyu doğrudan etkilediği için kaç günlük bir tura yazıldığınızı baştan bilmek işinizi kolaylaştırır. Sürelerin ve oda seçeneklerinin tamamı umre turu tarihleri ve fiyatları sayfasında listeleniyor.
Bagaj tarafında bir ayrıntı daha var. Dönüşte her misafirimize 5 litre zemzem veriliyor; bagaj hakkı havayoluna göre değiştiği için zemzemin nasıl taşınacağını kayıt sırasında acenteden teyit edin. Dönüşte yanınıza hediyelik de alacaksanız gidişte bavulu tıka basa doldurmamak her hâlükârda işinizi kolaylaştırır. Neyin gerekli neyin fazlalık olduğunu umre çantasında neler olmalı yazımızda kalem kalem topladık.
Sıcakta Hangi Kumaş İşe Yarıyor?
Mekke ve Medine'de yılın büyük bölümü sıcak geçer, tavaf ve sa'y sırasında kalabalığın kendi ısısı da buna eklenir. Pamuk, keten ve viskon karışımları teri emer ve hava geçirir. Polyester ve saten görünüşte güzel durur, terlediğinizde vücuda yapışır ve kokuyu tutar.
Renk konusunda dinî bir kural yok ama pratik bir tercih var. Açık renkler güneşi daha az çeker, koyu renkler ter lekesini daha az gösterir. İkisini karıştırmak iyi sonuç veriyor, gündüz açık ton akşam koyu ton. Siyah giymek serbesttir, sıcakta zorlar, o kadar.
Bir de şeffaflık kontrolü yapın. Evde iyi görünen açık renkli bir tunik, Harem'in aydınlatması altında beklediğinizden fazla gösterebiliyor. Kıyafeti pencere önünde arkadan ışığa tutun; içi seçiliyorsa astarlı bir alternatif götürün.
Kalıp da kumaş kadar belirleyici. Tavafta omuz omuza yürünür, sa'yda tempo artar, kolunuzu kaldırdığınızda yukarı sıyrılan bir tunik bütün gün sizi meşgul eder. Kol ve paça boyu ayakta değil, oturup kalkarken deneyin. Beli lastikli, önden düğmesiz, uzun kesim modeller bu yüzden rahat ettiriyor. Cebi olan bir model de işe yarıyor; telefonu ve otel kartını her seferinde çantadan çıkarmak zorunda kalmıyorsunuz.
Baş örtüsünü sabitlemek ayrı bir dert. Kalabalıkta sürekli düzeltmek zorunda kaldığınız bir örtü, ibadetten çok kumaşla uğraşmanıza sebep oluyor. Altına bone giymek, iğne yerine tokalı ya da hazır dikişli modelleri seçmek işi kolaylaştırır. Yanınıza her ihtimale karşı birkaç yedek iğne alın, ama tavaf sırasında iğneyi ağzınızda tutmayın.
Kışın gidiyorsanız hesap değişir, akşamlar serinler ve ince bir hırka gerekir. Hangi ayda gitmenin ne getirdiğini umre için en uygun zaman yazımızda ayrıntılandırdık.
Ayakkabı ve Çorap
Kadınlar için ayakkabı seçiminde ihramdan gelen bir kısıt yok. Ayağı tamamen kapatan spor ayakkabı da olur, sandalet de. Belirleyici olan kural değil mesafe. Harem'e yürüme mesafesindeki bir otelde bile günde beş vakit gidip gelmek epey adım demektir, servisli bir otelde kalıyorsanız buna servis bekleme ve yürüme payı eklenir.
Çorap serbesttir ve tavsiye edilir. Tavaf ve sa'y sırasında ayakkabılar çıkarılıp çanta içinde taşınır, mermer zemin yaz aylarında öğle saatlerinde ısınır, ayrıca binlerce kişinin çıplak ayakla geçtiği bir yüzeyde mantar riski vardır. İnce pamuklu çorap ikisini birden çözer. Her misafirimize verdiğimiz sette bir terlik çantası bulunuyor, ayakkabıyı içeri sokarken tam da bunun için düşünülmüş. Aynı sette çıkan el çantası da tavafta yanınıza alacağınız birkaç parçaya yetiyor.
Yeni ayakkabıyla yola çıkmayın. Ayağınıza oturmuş, tabanı yumuşak, önü kapalı bir çift en güvenlisi. Yanınıza ikinci bir çift alın; biri ıslanırsa ya da vurursa program aksamaz.
Tıraş Yerine Saç Kısaltma
Umrenin son adımında erkekler saçını tıraş ettirir ya da kısaltır. Kadınlar için tıraş söz konusu değildir, yalnızca kısaltma vardır. Asıl merak edilen ise ne kadar kısaltılacağı.
Bu bir ilmihal ayrıntısı ve ifadeler kaynaktan kaynağa değişiyor; ölçüyü müftülüğün ilmihalinden ya da yola çıkmadan önce bir din görevlisinden öğrenin. Uygulamada kadınlar saçlarını toplayıp uçlarından toplu bir kesim yapar; bu iş için küçük bir makas götürmek makul olur, çünkü otelde her zaman bulunmayabiliyor. Kesilen saçı odaya dağıtmamak için küçük bir poşet de bulundurun.
Saç kısaltma yapılmadan ihramdan çıkılmış olmaz. Tavaf ve sa'y bitti diye kokuya, tırnak kesmeye ya da eşle ilişkiye dönmeden önce bu adımın tamamlandığından emin olun.
Adımların sırasını karıştırmamak için umrenin adım adım nasıl yapıldığını anlatan rehberi yola çıkmadan bir kez okuyun. Hangi adımın farz hangisinin sünnet olduğunu ise umrenin farzları ve vacipleri yazısında bulacaksınız.
Adet Dönemine Denk Gelirse
Kıyafet açısından değişen bir şey yok, ihram kıyafetiniz aynı kalır. Değişen, ibadetin sırasıdır ve bu tamamen fıkhî bir konudur. Nasıl bir sıra izleyeceğinizi yola çıkmadan önce müftülükten öğrenin; kafile rehberiniz de yolda yönlendirme yapar.
Pratik tarafta hazırlıklı gidin. Bavula ihtiyacınızın üzerinde ped koyun, tercih ettiğiniz markayı orada bulamayabilirsiniz. Koyu renkli bir yedek elbise ve fazladan iç çamaşırı da bu yüzden işe yarıyor. Tarihinizi biraz kaydırma imkânınız varsa program seçerken bunu hesaba katın.
Yola Çıkmadan Önce
Kıyafetleri iki gruba ayırarak toplayın. Uçakta ve mikatta üzerinizde olacak takım ile kabin çantanızdaki bir yedek ilk gruptur; bunlara valizde değil elinizin altında ihtiyacınız olur. Geri kalanı valize gider. Kokusuz kozmetiklerinizi ayrı bir poşette toplamak da işi kolaylaştırıyor, çünkü ihramlıyken banyoda yanlış tüpe uzanmak kolay yapılan hatalardan biri.
İhrama nerede girileceğini kafile görevliniz uçuştan önce bildirir, çünkü bu güzergâha göre değişir. Gusül ya da abdest almak, temiz kıyafeti giymek ve saçı toplamak o andan önce bitmiş olmalı; uçakta bunu yapmaya kalkmak zordur. Kalkıştan önceki hazırlık listesinin tamamı umreye gitmeden önce yapılması gerekenler yazısında duruyor.
Çamaşır konusunda beklentinizi baştan ayarlayın. Kaldığınız otelde çamaşır imkânı olup olmadığını kayıt sırasında acenteden teyit edin, çünkü bu bilgi otelden otele değişiyor. İnce kıyafetleri lavaboda elde yıkamak da işlek bir alternatif; küçük bir sıvı deterjan, birkaç mandal ve katlanır bir askı bavulda neredeyse yer kaplamıyor, buna karşılık kaç takım götüreceğiniz hesabını doğrudan aşağı çekiyor.
Yalnız gidecek hanımlar için mahremlik ve kafile düzeni ayrı bir konu; kadınlar tek başına umreye gidebilir mi sorusunu ayrı bir yazıda ele aldık. Oda paylaşımı ve program ayrıntıları konusunda aklınıza takılan ne varsa iletişim sayfamızdaki numaralardan sorabilirsiniz.